سواد اطلاعاتی در ایران

اين وبلاگ با توجه به محدوديت منابع فارسي در حوزه سواد اطلاعاتي و با توجه به علاقه و ضرورت فزاينده‌اي كه به امر سواد اطلاعاتي در كشور ما مشاهده مي شود راه اندازي شده است. از همه ايرانيان و فارسي زبانان درخواست مي شود كه در ارتقاي سطح كيفي آن و نيز در توصيه‌ي آن به علاقه‌مندان مباحث سواد اطلاعاتي كمك كنند. لطفا در صورت استفاده از مطالب وبلاگ، حتما با دادن استناد به منبع اصلي، ضمن احترام به توليدكنندگان اصلي اطلاعات، به ترويج فرهنگ بهره‌گيري شرافتمندانه از اطلاعات ياري رسانيد.

کارگاه مهارت‌های اطلاع‌یابی
ساعت ۱٢:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٩/۳٠ 
کلمات کلیدی: کارگاه ، اطلاع‌یابی
 
سواد اطلاعاتی: مقاله در دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی
ساعت ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٩/٢٦ 

«سواد اطلاعاتی» یکی از مدخل‌های «دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی» است که در ضمن این مقاله، اطلاعات کلی و عمومی سودمندی در این موضوع ارائه شده که به عنوان نقطه‌ی آغاز، می‌تواند مورد استفاده علاقه‌مندان قرار گیرد. اما در عین حال باید به چند نکته توجه داشت:
1. در ابتدای مقاله، تعریفی که از سواد اطلاعاتی داده شده، تعریف روشن و دقیقی نیست.
2. نام «پل زورکوفسکی» (Paul Zurkowski) به نادرستی «ژوکروفسکی» (Zukrowski) آمده است.
3. ذکر تاریخ «١٩۵٢» در رابطه با «انجمن صنعت اطلاعات» قطعا باید خطای تایپی باشد.
4. در رابطه با «دستورالعمل‌ها و استانداردهای سواد اطلاعاتی» از «انجمن کتابخانه‌های ملی و دانشگاهی انگلیس» نام برده شده، اما به استاندارد تدوین شده توسط آن اشاره نشده.
5. در رابطه با استاندارد مصوب «انجمن کتابخانه‌های دانشگاهی و پژوهشی (اِی. سی. آر. ال.)» از واژه «دانش‌آموز» استفاده شده، که در واقع «دانشجو» درست است.
6. استناد بسیاری از نقل قول‌ها نیز فراموش شده است، و این موجب کاهش کارآمدی این مقاله‌ی دایره‌المعارفی می‌گردد.
این مقاله را در اینجا می‌توانید مطالعه کنید.


 
پرسشنامه برای سنجش سواد اطلاعاتی
ساعت ۱٢:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٩/٢٥ 

سنجش سواد اطلاعاتی موضوع تعدادی از پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌های دانشجویی، و نیز قدم اول در برنامه‌ریزی برای آموزش سواد اطلاعاتی است. یکی از مشکلات موجود در این راه، به دست آوردن ابزار سنجش سواد اطلاعاتی است.
یکی از شیوه‌ها و ابزارهای سنجش سواد اطلاعاتی، استفاده از پرسشنامه است. بنده در تحقیقی که برای پایان‌نامه‌ی دکتری خودم انجام دادم، از پرسشنامه‌ای استفاده کردم که بر مبنای «استاندارد قابلیت‌های سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی» (مصوب ای‌سی‌آراِل) تدوین شده بود. این پرسشنامه را می‌توانید در اینجا ببینید. استفاده از پرسشنامه در صورت دادن استناد، آزاد است.


کلمات کلیدی: استانداردها ، سنجش ، پرسشنامه
 
امکان استفاده از استاندارد ای‌سی‌آراِل در ایران
ساعت ۱٢:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٩/٢٤ 

یکی از موضوعاتی که در پژوهش‌های حوزه سواد اطلاعاتی مورد توجه و بعضا پرسش قرار می‌گیرد، امکان استفاده از «استاندارد قابلیت‌های سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی» (مصوب ای‌سی‌آراِل) می‌باشد. در تحقیقی که بنده به عنوان پایان‌نامه دوره دکترای تخصصی کتابداری و اطلاع‌رسانی در دانشگاه فردوسی از آن دفاع کردم، به این نتیجه رسیدم که از این استانداردها در ایران نیز می‌توان استفاده کرد. فصل پنجم این پایان‌نامه را در اینجا می‌توانید مشاهده کنید.


 
پایان‌نامه دکتری در موضوع سواد اطلاعاتی
ساعت ۱۱:٢٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٩/٢۳ 

پایان‌نامه دکترای تخصصی بنده در دی ماه ١٣٨۵ در دانشگاه فردوسی مشهد با عنوان «بررسی وضعیت سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و انطباق آن با استانداردهای سواد اطلاعاتی ای‌سی‌آراِل و چهار سند توسعه‌ی ملی» ارائه گردید. می‌توانید (صفحه عنوان فارسی) ، (چکیده فارسی) و (چکیده انگلیسی) را ببینید.


 
استانداردهای سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی
ساعت ۱۱:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٩/٢٠ 

سواد اطلاعاتی با اقبال فزاینده ای در کشور ما روبرو شده است. در این وبلاگ کوشش می شود منابع فارسی در حوزه سواد اطلاعاتی در دسترس علاقه‌مندان قرار گیرد. به عنوان اولین منبع، به ترجمه‌ی فارسی استانداردهای سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی اشاره می شود که توسط انجمن کتابخانه‌های دانشکده‌ای و پژوهشی انجمن کتابخانه‌های امریکا در سال 2000 به تصویب رسیده و در بسیاری از کشورها مورد استفاده دست اندرکاران آموزش و سنجش سواد اطلاعاتی قرار می گیرد. این ترجمه که به تأیید ای‌سی‌آر‌اِل هم رسیده در اینجا و متن انگلیسی آن در اینجا در دسترس است.


کلمات کلیدی: استانداردها ، آموزش عالی